سایت تخصصی نوازندگان و هنرجویان سنتور

 

 

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در چهارشنبه نهم مرداد 1387 ساعت 0 AM موضوع | لینک ثابت

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در چهارشنبه بیست و ششم تیر 1387 ساعت 1 AM موضوع | لینک ثابت

ساز منحصر به فرد موسيقي ايراني كه مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد سنتوراست. اين ساز اگرچه به كمك مضرب نواخته مي شود و صوت در نتيجه ارتعاش سيم حاصل مي شود اما ازآنجا كه طرز نواختن آن زخمه اي نبوده، بلكه «ضربه اي» است.
مضراب سنتور عبارتست از دو تركه نازك، سبك ولي محكم چوبي كه در يك انتهاي خود «گيره اي» دارد كه انگشت اشاره نوازنده آن را مي گيرد و به كمك انگشتان شست وسطي مضراب را با حركتي سريع بالا و پائين مي برد و به سيم ها ضربه مي زند. انتهاي ديگر مضراب نيز كمي ضخيم تر شده است.

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در یکشنبه بیست و ششم خرداد 1387 ساعت 0 AM موضوع | لینک ثابت

• 
  A Persian zither-type stringed instrument played
  with two delicate wooden mallets. There are 72
  strings over two sets of 9 bridges on each side
  producing 27 diatonic tones, a little over 3
  octaves. For further description, see
  
  

 

1. of the special symbols used in this study are as folloNotation, Transcription, And Symbols
   The use of the Western staff notation should not mislead the reader into the impression that the tuning of Persian music will be the same as in Western music. However, the tuning is very close, and those cases in which a pitch deviates very much from Occidental norms are indicated by the use of special symbols.³
   
   It is customary in the Persian practice to place a "key" signature only on the first staff of a transcribed piece, because the same mode is followed throughout the composition. Further, it must be stressed that the use of such "key" signatures does not imply a Western scale or key concept but indicated certain modal tunings only.
   
   
   
   

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در چهارشنبه بیست و دوم خرداد 1387 ساعت 2 AM موضوع | لینک ثابت

آواز ابوعطا، یکی از آوازهای چهار گانه متعلق به شور در موسیقی امروز (به همراه افشاری، دشتی و بیات ترک) است. ابوعطا با القاب دیگری مانند سارنج (صلحی) و دستان عرب نیز شناخته می‌شود.

گام آن با گام شور یکی است و تنها اختلاف آن با شور در توقّف مکرّر ابوعطا روی درجه چهارم (نت شاهد) و درجه دوم (نت ایست) می‌باشد و درجه پنجم ثابت است. در نغمه ابوعطا، نت متغییر وجود ندارد.

در ردیف موسیقی موسی معروفی گوشه‌های ابوعطا بعد از شش درآمد، عبارت‌اند از: محمد صادق خانی، کرشمه، سیخی، تک مقدم (که نوعی تحریر است)، حزین، حجاز (که در سه قسمت ذکر گردیده و مهم‌ترین گوشه ابوعطاست)، بسته نگار، بغدادی (که شبیه حجاز است)، دوبیتی، شمالی، چهار باغ، گبری، رامکلی، فرود و مثنوی.

در ردیف منقول ابوالحسن صبا، گوشه خسروشیرین نیز در ابوعطا ذکر شده‌است. آواز ابوعطا در میان مقام‌های قدیم به چشم نمی‌خورد اما از مقام‌های قدیم، فواصل جان فزا، بوستان و حسینی با ابوعطا مطابقت دارند.

در ردیف میرزا عبدالله، متعلقات شور از جمله آواز ابوعطا به صورت خلاصه آمده اند. روایت‌های کامل را باید در ردیف‌های دیگر جستجو کرد.

ابوعطا در محدوده حجاز دارای نغمه‌هایی نزدیک به الحان عربی است، اما آواز ابوعطا خود مورد پسند و به ذوق ایرانیان است.

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در دوشنبه بیستم خرداد 1387 ساعت 4 PM موضوع | لینک ثابت

قسمت اول : سوئيس ـ خانم باربارا شرمر

سنتور 500 سال پيش در سوئيس نواخته مي شد ، اين ساز در قــرن 15 ميلادي از كشورهاي شرقي نظير مجارستان توسط كولي ها وارد سوئيس شد ، اولين سند موجود از نيمه قرن 15 ميلادي است. در قديم بيشتر ، زنان نوازنده اين ساز بوده اند . پيانو با ورودش ، جاي سنتور را گرفت و سنتور در شهر ها ناپديد شد و فقط در 2 ناحيه كوچك حفظ شد . در اين مناطق كوهستاني و كوچك ، كشاورزان خود سنتور را مي ساختند، تنظيم مي كردند و مي نواختند بنابراين هر كشــاورزي سيستم خاص خود را پياده مي كرد.

سنتور خانم شرمر بطور حرفه اي ساخته شده و داراي 125 سيم ( 5 سيم براي هر خرك ) مي باشد. گستره صداي آن 3 اكتاو است و بصورت كروماتيك كوك مي شود. پدالهاي سنتور مربوط به 30 سال گذشته و تقليدي از پيانو است .

از دو طرف مضرابهاي سنتور يعني هم با چرم و هم بصورت لخت استفاده ميشود. 

سنتورهاي جديدي ساخته شده است كه 5/5 اكتاو وسعت صدا دارند و چون سيمهاي بم طرف راست قرار دارد ، در هر دو طرف مي توان از باس استفاده كرد. اين سنتور قدرت اجرايي بيشتري دارد و زدن با 4 مضراب بر روي اين ساز ابتكار خانم شـرمـــر است.

در قديم سنتور را هنگام اجرا بخود مي آويختند ولي امروزه سنتور را بر روي ميز قرار مي دهند و ايستاده مي نوازند.

شروع قطعات با تك است و ريز بعدأ وارد قطعه ميشود.

مجارستان ـ خانم ويكتوريا هرنچار:

سنتور يا سيمبالوم طي قرون وسطي از قرن 9 تا 13 از خاورميانه (ايران) توسط مهاجران به مجارستان برده شده است . از سنتور در كليسا ، مجالس شادي ، رقص همراه با خواندن موسيقي محلي استفاده مي شده است . پس از آمدن سازهاي چيمبالون و ارگ و غيره مدت زماني اين ساز مهجور شد و در قرون 18 و 19 توسط كولي ها مجدداً سيمبالوم وارد شهر شد. از سال 1880 آموزش رسمي اين ساز آغاز شده است و در حال حاضر در مجارستان بعنوان يك ساز كلاسيك تدريس ميشود.
در قرن 19 تغييراتي در ساختمان اين ساز توسط شخصي بنام شوندا ايجاد شد نظير تعبيه پايه و پدال براي آن .توسط پدال طنين صدا قطع مي شود و باقي نماندن طنين صدا در آكوردهاي مختلف ايجاد مشكل نخواهد كرد بنابراين امكان استفاده از سنتور در موسيقي كلاسيك بوجود آمد. علاوه بر سازي كه همراه ايشان است ، ساز ديگري نيز طراحي شده كه از جهات طول و عرض بزرگتر است و دامنه 4-5 اكتاو را پوشش ميدهد . شوندا سيستم كوك اين ساز را نيز در كل كشور استاندارد كرد .
سيمبالوم هم با مضــــــراب و هم با ناخن و همچنين تركيب اين دو تكنيك نواخته مي شود . مضرابهاي اين ساز از چوب آبنوس ساخته مي شود تا قرن 19 سر مضراب هاي مورد استفاده اين ساز چرمي بود ولي بعد از آن سر مضراب را با پنبه مي بندند و بدينوسيله صدا را ملايم و خفيف ميسازند. 

قسمت دوم : بلاروس ـ خانم كاتسيارينا آنوخينا

ساز سنتور در كشور بلاروس ساختماني ساده دارد ،
از چوب كاج ساخته مي شود ،
پنج پل دارد ،
روي هر خرك سه سيم وجود دارد ،
گستره صدايي آن 3 اكتاو است ،
بصورت كروماتيك كوك مي شود ،
پدال ندارد ( كار پدال را زمان نواختن با دست انجام ميدهند)،
روي ميز قرار مي گيرد و حدود 16 كيلوگرم وزن دارد.
مضرابها كوچك هستند و به همين دليل نمي توان با سرعت زياد نواخت

خانم شرمراز سوئيس

 

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در شنبه هجدهم خرداد 1387 ساعت 1 AM موضوع | لینک ثابت

نت گرد بزرگترین نت موسیقی است و معادل چهار ضرب یا چهار ضربه منظم پا و یا چهر ثانیه می باشد.

نت سفید یا دو ضرب معادل دو ضربه منظم پا و یا ۲ ثانیه کشش دارد. نت سفید یک بیضی تو خالی است که دم آن بطرف بالا یا پایین می باشد.

نت سیاه یا یک ضرب یا یک ضربه منظم پا و یک ثانیه کشش دارد. نت سیاه یک بیضی سیاه رنگ است که دم آن بطرف بالا یا پایین می باشد.

چنگ: نتی است که دارای ارزش زمانی معادل نصف سیاه می باشد. اگر سیاه معادل یک ثانیه باشد ارزش چنگ معادل نیم ثانیه خواهد بود. شکل آن کاملا شبیه به نت سیاه است ولی بر سر دم آن زائده ای شبیه پرچم باریک وجود دارد.

دولا چنگ: نتی است که ارزش زمانی آن معادل ۲/۱ چنگ و یا ۴/۱ سیاه می باشد و می توان به آن ربع ضرب هم اطلاق نمود. هر ۴ دولاچنگ معادل یک ضرب(سیاه) ارزش زمانی دارد. شکل آن شبیه به نت سیاه است ولی بر سر دم آن دو پرچم موازی وجود دارد.

 

 

سه لا چنگ: نتی است ارزش زمانی آن برابر با ۲/۱ دولاچنگ و ۴/۱ چنگ و ۸/۱ سیاه (یک ضرب) می باشد. هر ۲ سه لا چنگ برابر با یک دو لاچنگ و هر ۴ سه لاچنگ برابر با یک چنگ و هر ۸ سه لاچنگ برابر با یک سیاه (یک ضرب) است. شکل آن شبیه نت سیاه است ولی بر سر دم آن سه پرچم موازی قرار دارد.

چهار لا چنگ: نتی است که ارزش آن برابر با ۲/۱ سه لا چنگ و ۴/۱ دو لا چنگ و ۸/۱ چنگ و ۱۶/۱ سیاه(یک ضرب) می باشد. هر دو چهار لا چنگ برابر با یک سه لا چنگ و هر ۴ چهار لا چنگ برابر با یک دو لا چنگ و هر هشت چهار لا چنگ برابر یک چنگ و هر شانزده چهار لا چنگ برابر با یک نت سیاه (یک ضرب) است. شکل آن شبیه به نت سیاه است ولی بر سر دم آن چهار پرچم موازی قرار دارد.

 

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در چهارشنبه هشتم خرداد 1387 ساعت 7 PM موضوع | لینک ثابت

می توان گفت که سنتور وتنبک لازم وملزوم یکدیگرند. بنابراین اگر میسر باشد که از ابتدا آموختن سنتور با تنبک همراه گردد در یادگیری سریع تر و اجرای بهتر ساز حتماْ موثر خواهد بود اجرای توامان  دو ساز ذکر شده سبب می شود نوازنده سنتور ضرب ها را به راحتی تشخیص دهد و قطعه ای را که اجرا می نماید به اصطلاح از ضرب نیندازد و یکنواخت اجرا کند و در بین تمرین مترونم و سرعت قطعه تند و یا کند نشود و تا آخر قطعه با مترونم تعیین شده پیش رود.

برای دفعات اول تمرین سنتور و تنبک ممکن است به خاطر صدای حاصله از تنبک تمرینتان ناتمام باقی بماند و نتوانید به راحتی بنوازید که با تمرین مکرر و اجرای این دو ساز با هم می توانید به راحتی همنوازی را آغاز نمایید.

زمانی همنوازی را آغاز نمایید که قطعه را به خوبی فرا گرفته باشید و در حضور مدرس رفع اشکال شده باشد.

زمانی که احساس کردید بر قطعه مسلط شده اید همنوازی را شروع کنید. چون اگر تسلط نداشته باشید سعی می کنید خود را با تنبک هماهنگ سازید در نتیجه مضراب و گوش و ضرب پای شما خراب می شود و ریتم اصلی نیز اشتباه ادا می گردد.

توجه: نوار یا سی دی ریتم همراه اثر استاد(مهیار بهرامی نسب) از جمله کارهایی است که می تواند همزمان ذوق هنرجو و هم شعور ریتمیک ایشان را بالا ببرد.

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در پنجشنبه دوم خرداد 1387 ساعت 10 AM موضوع | لینک ثابت

مترونم - سرعت- قطعه را در مدت اجرای قطعه حفظ کنید مثلاْ اگر با مترونم ۱۲۰ آغاز نمودید به ۱۶۰ ختم نکنید.

برای اینکه دستگاهها و گوشه ها و نغمه ها را از یکدیگر تشخیص دهید باید تمرین کنید و به نوارهای متفاوت به هر دستگاه گوش فرا دهید.

وقتی گوشه-آواز- مقدمه- پیش درآمد یا چهار مضرابی را تمرین می کنید نام آن را به خاطر بسپارید.گاه هنرجو گوشه و یا... را به خوبی اجرا می کند اما نمی داند نام آن چیست.

گاه ممکن است برای اجرای چهارمضرابهای طولانی مثلاْ چهار مضراب شور از کتاب سی قطعه چهار مضراب استاد پایور دچار دلهره شوید و بگویید زمان زیادی را باید صرف نمود تا قطعه را حفظ کنم یا شاید اصلاْ نتوانم تمام آن را به خاطر بسپارم. برای اینکه بتوانید به راحتی قطعه را فرا بگیرید ازصفحه اول شروع نمایید و بدون توجه به صفحه های بعد آن صفحه را کاملاْ بیاموزید سپس به سراغ صفحه بعد روید به همین منوال ادامه دهید تا کل قطعه را حفظ شوید. و وقتی قطعه را به خاطر سپردید و تمام آن را بدون اشکال اجرا نمودید فکر می کنید شاید بیشتر از نیم صفحه نبوده است. یک نکته مهم را که در اینجا باید به خاطر بسپارید این است که اگر یک صفحه از قطعه را صحیح روان و بدون اشکال بیاموزید و اجرا نمایید بهتر از آن است که تمام قطعه را ناقص- نادرست و نامطلوب اجرا نمایید. در همان وهله اول مرحله به مرحله پیش روید تا کل قطعه را صحیح بیاموزید.

اگر هنگام تمرین در یک قسمت یا جمله یا کلمه ای با اشکال مواجه شدید برای رفع اشکال روی همان قسمت تکیه کنید تا اشکالتان به کلی رفع شود.

اگر مضراب ریز شما خراب است سالها هم که تمرین کنید بدون ثمر است.پس با تمرین اصولی و زیاد- مضراب زدن از مچ- مضراب ریز خود را صحیح کنید.

این دستگاه و آن دستگاه نکنید: چون ۷ دستگاه موسیقی زیبا و دلنشین هستند و اگر می خواهید یک نوازنده تمام عیار شوید باید تمام دستگاههای موسیقی را بشناسید و بتوانید آنها را از هم تشخیص دهید.

وقتی یکی از دستگاهها را پشت سر گذاشتید و تمرین های آن را به اتمام رساندید- برای اجرا در دستگاه بعدی باید کوک دستگاه مورد نظر روی ساز باشد. مثلاْ اگر دستگاه شور را به اتمام رسانده و به همایون می روید روی کوک شور نمی توانید دستگاه همایون را اجرا نمایید بنابراین باید تمرین در هر دستگاه را با کوک مربوط به آن انجام دهید.

آوازها(گوشه ها) را با دقت حفظ و تمرین نمایید و از تمرین آنها خسته نشوید چون اساس و پایه موسیقی ایرانی به همین گوشه ها بستگی دارد.

برای اجرای مجدد یک قطعه ابتدا اشکال های خود را رفع کنید بعد شروع به نواختن مجدد نمایید.

سعی کنید برای به خاطر سپردن قطعه ها خیلی آهسته تمرین کنید یک شبه راه صد ساله را نمی شود پیمود.

گاه زیبایی قطعه ای به تند یا کند اجرا نمودن آن است. سعی کنید قطعه ها را با مترونم داده شده در بالای صفحه در سمت چپ اجرا نمایید.

این مدرس و آن مدرس نکنید. با روش یک مدرس پیش روید و پس از فراگیری کامل در بلند مدت برای آشنا شدن با سبک های مختلف در نزد استادان دیگر به فراگیری بپردازید.

این ساز و آن ساز نکنید. حتی یک عمر هم برای نواختن یک ساز کم است.

برای یک تمرین خوب در هر ساز دو مطلب حائز اهمیت است:

۱- آگاهی به قواعد و تئوری موسیقی(تئوری مقدماتی)

۲- وقوف کامل به تکنیک ها.

توجه: در زمینه موسیقی دستگاه و در دوره متوسطه کتاب دوره ابتدایی سنتور نوشته استاد فرامرز پایور و همچنین دوره های سنتور اثر استاد ابوالحسن صبا می باشد و در دوره عالی نیز کتاب ردیف علی اکبر خان شهنازی و همچنین ردیف میرزا عبدالله می باشد.

 

 

 

 

 

 

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در چهارشنبه یکم خرداد 1387 ساعت 9 PM موضوع | لینک ثابت

---

بداهه در لغت به معنی ناگاه آمدن چیزی بی تامل سخن گفتن آشکارا سخن گفتن و اصطلاح بداهه نوازی بدین معنی است که نوازنده ناگاه قطعه ای از روی ذوق و احساس در ذهنش ساخته و پرداخته گردد و آن را روی ساز پیاده نماید. اجرای این گونه قطعه ها را بداهه نوازی می نامند. البته چون قطعه ناگاه به ذهن نوازنده خطور می کند امکان یا زمان پرداخت کامل قطعه را ندارد

گاه در بعضی از کنسرت ها نوازنده مجبور می شود که بداهه نوازی کند نوازنده نیز با توجه به اندوخته ها استعداد و با تکیه بر احساس خود قطعه ای را اجرا می نماید و اگر خواننده ای وی را همراهی نماید این برنامه را بداهه نوازی و بداهه خوانی می نامند.البته باید توجه داشت که در اجرای گروهی بداهه نوازی چون قطعه ها در همان لحظه در ذهن نوازنده ساخته می شود گاهی اوقات اجرا بدین صورت است که نوازنده لحظاتی می نوازد سپس کمی مکث می کند و به نوازنده دیگر این فرصت را می دهد که بر اساس ذهنیات خود در همان دستکاه و یا ریتم قبلی اجرا را ادامه دهد که به این حالت سئوال و جواب گفتگو و یا مناظره نیز می گویند.

 

نوشته شده توسط شاهین ملکی در چهارشنبه یکم خرداد 1387 ساعت 11 AM موضوع | لینک ثابت